środa, 15 lutego 2017

"Soraya" Meltem Yilmaz

"Soraya" Meltem Yilmaz, Tyt. oryg. Soraya, Wyd. Marginesy, Str. 232

Świat idzie naprzód. Ludzie są bardziej świadomi i częściej domagają się swoich praw. Obecnie mamy sytuację poza granicami taką, która potrafi zmrozić krew w żyłach ludzkim okrucieństwem. I choć nie zawsze mamy możliwość pomóc poszkodowanym, przede wszystkim możemy zrobić coś naprawdę istotnego - poszerzać swoją wiedzę i nie pozostawać obojętnym na krzywdę. Dlatego powstaje co raz więcej powieści uświadamiających nam jak wygląda sytuacja daleko, gdzie nasz wzrok nie sięga. A gdzie cierpią ludzie i zmagają się z problemami, które nigdy nie powinny mieć racji bytu.

Od niedawna próbuję swoich sił w literaturze przewodzącej syryjskim klimatom, wojnie w Turcji, arabskim porwaniom i podobnym im historiom. Zbyt dużo mówi się dookoła o tych problemach, by móc przechodzić obok nich obojętnie. Tak właśnie trafiłam na powieść "Soraya" - wyjątkową, zaskakującą powieść przypominającą streszczenie najważniejszych chwil z życiu zwykłej kobiety, której przyszło żyć w miejscu o zupełnie innych zasadach społecznych niż te, które znam.

Tytułowa bohaterka - Soraya - to młoda kobieta, niespełna dwudziestoletnia, której niespodziewanie świat wywrócił się do góry nogami. W wyniku wojny wraz z rodziną musiała uciekać z Syrii i trafiła do obozu w Turcji, a tam poznała prawdziwą definicję głodu i ubóstwa. Przykład jej postaci udowodnił mi jak łatwo można stracić grunt pod nogami i znaleźć się w sytuacji niemal bez wyjścia. Obóz dla uchodźców okazał się dla Sorayi i jej rodziny wielką lekcją pokory i przetrwania, bo dziewczyna znalazła tam okrucieństwo i bezgraniczną obojętność, która przecież nie powinna mieć miejsca wśród ludzi, którzy doświadczyli na własnej skórze smaku wojennych konsekwencji. Kompletnie nie potrafię zrozumieć społeczeństwa w jakim przyszło żyć dziewczynie - ludzie szukali własnego szczęścia, spokojnego miejsca do spania i życia z dnia na dzień, ale kosztem innych, bez żadnych skrupułów. To straszne jak łatwo wychodzi na jaw prawdziwa natura człowieka - tego bezwzględnego, który nie cofnie się przed niczym, sprzeda kobietę i odda ją za marne grosze by przeżyć kolejny dzień.

"Soraya" jest powieścią fabularną, a jednak opartą na prawdziwych wydarzeniach. Być może dlatego trafiła do mnie mocniej, niż przypuszczałam. Pomijam sam fakt twórczości autorki, która chociaż zadebiutowała, pokazała się z najlepszej strony - barwny język, ciekawe opisy, wiarygodni bohaterowie. Liczy się tutaj sama historia, przejmująca, rzeczywista, która fantastycznie pokazuje w trochę ponad dwustu stronach najistotniejszą część życia głównej bohaterki, która zdecydowała się na małżeństwo dla pieniędzy, by uciec z niedoli i wybawić od okrutnego losu swoich rodziców, którzy właściwie nie zasługiwali na poświęcenie córki. Jej ojciec wykazał się przezornością i znalazł rozwiązanie dla swojej córki, ale trudno mi powiedzieć czy było to z miłości, czy kierowało nim poczucie niechybnej śmierci przez swój kaleki stan. Matka z kolei doprowadzała mnie do szału swoją obojętnością na los własnej rodziny: straciła w skutek wojny syna, ale zapomniała przy tym, że wielka tragedia dotknęła całą rodzinę. Więc jak sami widzicie - to bardzo emocjonalna powieść, wsiąkająca czytelnikowi do krwi i pobudzająca go do przeżywania życia Sorayi na własnej skórze.

To dobra książka, choć bardzo krótka. Wystarczył jeden wieczór żebym poznała losy syryjskiej kobiety pozostawionej samej sobie, która przeszła daleką drogę: odnaleziona w gruzach swojego domu, sprzedana dla obecnego mężczyzny, pokochała życie jakie dostała z mężem, który okazał się zaskakująco dobry choć przez kilka chwil. A jednak los nie pozwolił jej na utrzymanie tego ulotnego szczęścia i pchnął ją w sam środek bezwzględnego świata, bez pieniędzy i żadnej znanej osoby. Turcja zaprezentowała się w tej powieści jako miejsce wyjątkowe, piękne, ale przy tym niebezpieczne i dzikie, które należy oswoić, by móc się w nim odnaleźć. "Soraya" zasługuje na uwagę, dla samej historii i dla głównej bohaterki, bez której nie poznałabym prawdy o jej świecie.

wtorek, 14 lutego 2017

"Granice zła" Rebecca Griffiths

"Granice zła" Rebecca Griffiths, Tyt. oryg. The Primrose Path, Wyd. Prószyński i S-ka, Str. 400

"A potem pojawiła się krew. Moja krew. To nie było w porządku, prawda? Nie można było na to pozwolić."

Sarah D’Villez ma za sobą trudne doświadczenia. Jako nastolatka została porwana i więziona przez jedenaście dni. Udało jej się uciec, ale mimo wszystko strach wciąż pozostał. Nie pomagał jej też rozgłos jaki zyskała za sprawą mediów. Zamiast uciekać od porywacza została podana mu na tacy - wszędzie pojawiała się jej twarz i informacja, że cudem uciekła z pułapki okrutnego porywacza. I choć miała poczucie, że przecież został pojmany i zamknięty w więzieniu, wciąż czuła jego oddech na karku. Więc gdy po siedemnastu latach dostaje wiadomość, że porywacz został zwolniony, pojawia się pytanie: co teraz?

Sarah to rozsądna kobieta, nie popada w obłęd, nie wyrywa włosów z głowy i nie doprowadza czytelnika do stanu załamania nerwowego niepoważnym podejściem do sprawy. Właściwie to byłam pod wrażeniem jej zdrowego rozsądku, gdy postanowiła, że czas uciekać jak najdalej od szaleńca, który zniszczył jej życie. Nie dając mediom kolejnej sensacji i nie informując nikogo, zmienia wygląd i nazwisko, zaszywając się w niewielkim miasteczku. Przyznaję jej za to kilka dodatkowych punktów, bo rozsądne bohaterki to coś co lubię najbardziej.

Dużym plusem jest też mocno nakreślony wątek psychologiczny prześladowcy. Można się łatwo domyślić, że jest ona raczej z tych bardziej zdeterminowanych i wcale łatwo nie odpuszcza. Dlatego mimo starań Sarah, ten jedzie za nią do walijskiego miasteczka by odzyskać to co utrafił. Nie ujawnia się zbyt często, ale poświęcone mu opisy przedstawiają go w roli naprawdę przerażającego człowieka. To nadaje książce naprawdę świetnego klimatu - nie wiadomo do czego jest zdolny, nie wiadomo jak bardzo jest zdeterminowany i co w ogóle zamierza zrobić.

Nuta niepewności ma w tej historii kluczowe znaczenie. W dodatku autorka zbudowała spore napięcie, które towarzyszyło mi niemal od pierwszej strony, a dynamizm scen rozwijał się z minuty na minutę. Uwielbiam takie powieści, kiedy fabuła swobodnie toczy się do przodu, ale wszystkie niezbędne elementy thrillera wpływają na wyobraźnię czytelnika. To mroczna powieść, pełna nieoczekiwanych zwrotów akcji i wskazująca na to, że ludzka natura jest naprawdę mroczna. Do tego wszystkiego dochodzi klimat małej wsi, która miała być schronieniem, a okazała się malowniczym miejscem konfrontacji z demonami przeszłości.

Oczekiwałam powieści, która zatrzyma mnie przy sobie na kilka godzin i właśnie to otrzymałam - dobrze skrojony thriller z elementami kryminału, który miejscami wywoływał dreszcze. Wieś będąca miejscem akcji stanowi idealne tło do pokręconej intrygi, która w finale naprawdę mnie zaskoczyła. Spodziewałam się wszystkiego, ale na pewno nie takiego zakończenia! Jak to jest ponownie trafić na celownik bezwzględnego człowieka, który nie cofnie się przed niczym? Przekonacie się sami!